Uygarlık
Coşkun Özbucak

Uygarlık

Bu içerik 665 kez okundu.
Reklam

 

         Uygarlık denince akla ilk Avrupa geliyor. Kapitalizmin yani sanayinin gelişmesinin adresi olmasının avantajını yaşıyorlar. Makinalar, teknik gelişmeler örnek gösterilerek gelişmişlik üzerine yazılıp çiziliyor ama uygarlık yalnızca bununla mı ölçülür?

         Her dönemin gelişmişlik göstergesi farklı farklıdır. İlk insanların ağaçlardan barınak yapması da gelişmenin göstergelerinden değil mi? Yani her dönem, geçmişine göre gelişmiştir. Tren de bu sürecin bir aracı oldu.

         Şimdi tren de nereden çıktı denebilir. Kapitalizmin gelişmesinde, meta ve sermaye ihracı önemli bir yer tutuyor. Demiryolu ağının dünyayı sarmaya başlaması da bir dönüm noktası oldu. Amerika’da Kızılderililerin toplu katliamları demiryolu ile hızlandırılmadı mı? Bizlere Amerika kovboy filmlerinde Kızılderililer vahşi olarak tanıtıldı ama asıl vahşiler beyazların olduğunu gizleyemediler. İşte uygarlık denilen de bu!

         Bir başka örnek. Osmanlı topraklarından Bağdat’a kadar döşenen demiryolu bu bölgenin insanlarını sevdikleri için değil, petrol bölgesine kolay ulaşımı sağlamak için yapıldı. Demiryolundan sonra Ortadoğu’da kan ve gözyaşı eksik olmadı. Kapitalizm, kazanmak için attığı adımı halka hizmet adıyla tanıtmayı sever.

         Sanayi devrimi sonrası bilimsel gelişmeler hızlandı. Artık her gün onlarca yenilikler ortaya çıkıyor. Gelişmelerde neden sonuç ilişkilerini iyi belirlemek anlamlı. Demiryolu bir gelişmedir ama uygarlık değil. Uygarlık, kâr ve katliamla anılmamalı. İnsanlık, kâr ve özel çıkarlar için cinnet geçiriyor. Yani insanlık ayaklar altında eziliyor.

         Toplumsal yaşam sürecinin her aşamasında olumsuzluklar yaşandı. Sömürü, katliamlar biçimsel değişikliklerle hep oldu ama demiryolu döşenmeye başladıktan sonra “beyaz adam” çıldırdı. Uygarlık adı verilerek savaşlar, ölümler olağanlaştırıldı.

         Köroğlu, “Tüfek icat oldu, mertlik bozuldu” dedi; ben de demiryolu döşendi, insanlık çıldırdı, diyorum. Bugün demiryoluna neler neler eklendi, saymakla bitmiyor.

         Gelişme kaçınılmaz. Ama üretilenlerin kullanım biçimi uygarlığı biçimlendiriyor. Demiryolu, yolcu da taşır, savaş araç gerecini de; demiryolu, kimyasal silah da taşır, sağlık araç gereçleri de. Demiryolu ile Kızılderililerin katledilmesi de hızlandırılır, insanların özlemi de giderilir. Demiri canlıların yaşamını yok eden silaha da dönüştürebilirsiniz, depreme dayanıklı konutlara da.

         Atomun bulunması için harcanan emek, bomba yapılması için değildi. Ama bomba yapıldı. Atomu bulan, parçalanacağını kanıtlayan mı uygar yoksa atomdan bomba yapan ve atılmasını emreden mi? Uygarlık seviyesini ölçmeye gerek var mı?

         Uygarlık her dönem biçimsel farklılıklar gösterse de bugün; insanların kardeşlik, eşitlik; paylaşım, dayanışma içinde olmaları yanında evrenin tüm canlıların olduğunu bilerek yaşamaktır.

DİĞER YAZILAR
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
ENGELSİZLER ORDUSU GALİBİYETE KİLİTLENDİ
ENGELSİZLER ORDUSU GALİBİYETE KİLİTLENDİ
AYDIN HOCAYA VEFASIZLIK!
AYDIN HOCAYA VEFASIZLIK!