ORDU’DA İLK FINDIK TÜCCARLARI

ORDU’DA İLK FINDIK TÜCCARLARI
Bu içerik 0 kez okundu.

Adnan YILDIZ

1850’li yıllardan sonra Ordu’da da dikimlerine başlanan fındığın, Ordu limanından ihracı ise 1890’lı yıllardan itibaren başlamıştır. Bu yıllarda Osmanlı topraklarının genelinde olduğu gibi Ordu’da da ticaretin hakimiyeti yabancılar ve onların aracıları gayri Müslim tüccarların elindeydi. Çünkü Tanzimat sonrası süreçte imzalanan anlaşmalar neticesinde, yabancı uyruklu ve Osmanlı uyruklu gayri Müslim tüccarlar ticarette ayrıcalıklı hale gelmişlerdi. Özellikle 1876 yılından sonra Osmanlı topraklarında yabancılara mülk ve gayri menkul edinmelerinin önünün açılmasıyla yabancı uyruklu tüccarlar, Osmanlı şehirlerine yerleşmiş ve yerli gayri Müslim tüccarlarla işbirliği içerisinde iç ve dış ticareti ellerine geçirmişlerdi. Bu yüzden Ordu’da fındık ticaretinin temelleri bu tüccarlar tarafından atılmıştır.

Nitekim yabancı şirketler tarafından hazırlanan ticaret yıllıklarında bu durum açıkça görülebilmektedir. Cervatı şirketi tarafından 1880’li yıllardan itibaren Fransızca olarak yayınlanan, “AnnuaıreOrıental Commerce” adlı yıllıklarda olduğu gibi.

Bu yıllıklardan ulaştığımız bilgilere göre Ordu’da ilk fındık tüccarları olarak yerli gayri Müslim tüccarların yanında yabancı uyruklu firmaların temsilcileri de ticari faaliyetlerini yürütmekteydi. Bu tüccarlar fındıktan başka diğer birçok ürünü de ithal ve ihraç etmekteydiler. Türk tüccarlardan ise Furtunzade ve Gözükanlızade firmaları bu firmalar arasında yer bulabilmişlerdi.
Ordu’da bu yıllarda fındık ticaretini yürüten firmalardan iki tanesi ise dikkate değerdir. Bunlardan biri Ovaghim Antresyan’a aittir.

Antresyan firmasının söz konusu yıllıklarda yer alan reklamlarında, 1900’lü yılların başında Hamburg ve Berlin’de de şubelerinin olduğu görülmektedir. Antresyan firması Ordu’daki faaliyetlerini 1920’li yılların ortasına kadar devam ettirmiştir. Diğeri ise günümüzde de fındık ticaretinde etkin bir yeri bulunan Hamburg merkezli Pisani firmasıdır. 1880’li yıllardan itibaren Giresun’da faaliyet yürüten bu firma, merkezini 1905 yılında Hamburg’a taşımıştı. Ancak Pisani firması, merkezini Hamburg’a taşıdıktan sonra da Ordu ve Giresun’da şubeleri ve fabrikaları vasıtasıyla 1920’li yıllara kadar faaliyetlerini yürütmeye devam etmişti. Söz konusu yıllıklarda Ordu’da 1915 yılı tüccarları arasında Alex Pisani’de yer almaktadır. Son yıllarda basında yer alan haberlere göre Pisani firmasının lisanslı depoculuk faaliyeti yürütmek üzere tekrar Ordu ve Giresun’da şube açacağı da gündeme gelmektedir.

Ordu’nun diğer ilk fındık tüccarları ise şunlardır.

1891; OvaghimAntresyan, G.P HaciCocoulides, K. Arekeliyan, S. EngeloGlichi, Serigieniyan, Furtunzade.
1896; O.Antresyan, G.P HaciCocoulides, S. EngeloGlichi, Furtunzade.

1903; OvaghimAntresyan, Anthopoulos, Blodjiyan, Capnapoulos, Grogarides, G.P HaciCocoulides, Furtunzade, Papadopoulos, Seridjeniyan, Tokatlidies, Tomboulie, Zadouriyan, H. Jabes, Palassoff.

1905; Blodjiyan, H. Derkalousdian, M. Der. Sahakiyan, Furtunzade, G.P Haci Cocoulides.

1915; Anmahiyan, Blodjiyan, Furtunzade, G.P. Dimitriadis, Grogarides, Furtunzade Halim, H. Harisma, Macrides, Alex PİSANİ, Paoloulides, Throummoulopoulos, P. Tokatlides, Tombouli, Gözükanlızade, Hekimyan, Triandaylidies.

Ordu’da fındık ticareti, Osmanlının son yıllarına kadar bu tüccarlar vasıtasıyla yürütülmüştür. Diğer kaynaklardan elde ettiğimiz bilgilere göre ise Cumhuriyetin ilk yıllarında Ordu’da faaliyet gösteren fındık tüccarları ve fabrika sahipleri ise şunlardır.

1922-1926; Furtunzade Tahsin, Osmanağazade Mahmut, Hacı İbrahimzade Biraderler, Hacı Alizade Mahmut, Cordanzade İsa, Kumzade İhsan, Hacı Mehmetzade Ahmet Cemal, Gözükanlıkanlızade Salim, AntresyanDikran, Osmanağazede Hüseyin Cemal, Çolzade Mahmut Ali, Memişzade Mehmet, Hekimzade Mustafa, Kargızade Hızır, Gözükanlızade Salim.

Yukarıda verilenlerden de anlaşılacağı üzere Ordu’da Osmanlının son yıllarına kadar yabancı ve yerli gayri Müslim tüccarların hakimiyetinde olan fındık ticareti, Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren ise tamamen el değiştirmişti. Ancak şu da bir gerçektir ki, her ne kadar isimler değişmiş olsa da fındık ticaretinin günümüze kadar aynı temeller üzerinde davam ettiği de ortadadır.

 

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
İstanbul’un imarı Ordulu Onur Soytürk’e emanet
İstanbul’un imarı Ordulu Onur Soytürk’e emanet
ENGELSİZLER ORDUSU GALİBİYETE KİLİTLENDİ
ENGELSİZLER ORDUSU GALİBİYETE KİLİTLENDİ